براي دانلود نمرات پايان ترم درس آزمايشگاه گياهشناسي نيمسال دوم ۸۹-۹۰، فايل Excel ذيل را دانلود نمائيد.

"نمرات پایان ترم آزمایشگاه گیاهی"

موفق باشید

توضيحاتي در خصوص امتحان پايان ترم درس آزمايشگاه گياه‌شناسي نيمسال دوم ۸۹-۹۰:

امتحان در روز دوشنبه، مورخه ۱۶ خرداد ماه ۱۳۹۰ رأس ساعت ۱۰ صبح آغاز شده و تا ۱۵:۵۰ بعدازظهر به طول خواهد انجاميد. بدليل كثرت تعداد دانشجو، امتحان در ۱۲ گروه ۹ نفره و ۱ گروه ۶ نفره برگذار خواهد شد. زمان امتحان هر گروه ۲۰ دقيقه در نظر گرفته شده است.

دانشجويان محترم با دريافت فايل اكسل موجود در اين پُست، گروه‌هاي خويش را مشاهده نموده و رأس ساعت تعيين شده در آزمايشگاه حضور داشته باشيد.

براي دريافت فايل اكسل، اينجا را كليك نمائيد.

با آرزوي موفقيت براي همگي شما عزيزان

* براي مشاهده تغييرات اعمال شده، فايل جديد اكسل را دانلود نمائيد

برگ:

برگ و ساقه هر دو از مريستم مشتركي به نام "مريستم انتهايي نوك ساقه" بوجود مي‌آيند. برگ طول موج‌هاي سرخ و آبي نور خورشيد را جذب مي‌كند. اصطلاح فيلوم به انواع برگهايي كه روي گياه ظاهر مي‌شوند گفته مي‌شود. تعرق و فتوسنتز نقش‌هاي اصلي برگ‌ به شمار مي‌آيند.

 * تصویری شماتیک از برش عرضی برگ یک گیاه دو لپه

 ساختار بيروني برگ:

برگ از پهنك و دمبرگ تشكيل شده است. پهنك صفحه مسطحي است و رگبرگها ادامه دمبرگ بوده و در سطح زيرين مشخص‌تر هستند. دمبرگ ميله كوتاهي است كه پهنك را در محل گره به ساقه متصل مي‌كند. قاعده برگ گاهي به صورت غلاف يا نيام گسترش مي‌يابد. ضمايمي به نام گوشوارك و زبانك هم در برخي گونه‌ها قابل رؤيت است.

ساختار دروني برگ:

* تمام بافتهاي برگ از بشره، پارانشيم پوستي و دستجات آوندي تشكيل يافته‌اند.
* برگ به جاي تقارن محوري، داراي تقارن دو طرفي است.

۱- دمبرگ:

۲- رگبرگ‌ها:

رگبرگ ادامه رشته‌هاي آوندي دمبرگ است و در ساختار آن بافت‌هاي نگهدارنده كلانشيم و يا اسكلرانشيم نيز وجود دارد. انتهاي رگبرگ‌ها به يك تراكئيد (آوند چوبي بسته) ختم مي‌گردد. در بسياري از دو لپه‌ايها غلاف آوندي به هر طرف يكي از دو بشره يا معمولاً هر دو بشره گسترش مي‌يابد.

۳- پهنك:

در برش‌ عرضي‌ پهنك‌ سه‌ نوع‌ بافت‌ اصلي‌ ديده‌ مي‌شود:

¤ بشره‌ فوقاني (زبرين) و بشره تحتاني (زيرين):
لايه‌ بشره‌ تمامي‌ سطح‌ برگ‌ را مي‌پوشاند و به‌ بشره‌ شاخه‌اي‌ كه‌ برگ‌ بر روي‌ آن‌ واقع‌ شده‌ متصل‌ مي‌شود.

برگ گیاهان تک لپه‌ای:

¤ وجود رگبرگ موازي شاخص بارز گياهان تك لپه‌ايست.
¤ در تيره غلات، برگها دراز و نواري بوده و از دو بخش پهنك و نيام (قاعده دمبرگ) تشكيل يافته است.
¤ نيام گاهي به بزرگي پهنك است و به صورت غلاف در مي‌آيد.

نمونه مورد مطالعه در بخش تك لپه‌اي، برگ ذرت (Zea mays) مي‌باشد:

* برش عرضي برگ ذرت

A = spongy mesophyll; B = upper epidermis; C = upper cuticle; D = xylem
E = vein; F = phloem; G = lower cuticle; H = guard cell and stoma

ساقه:

ساقه‌ داراي‌ رشد طولي‌ و رشد قطري‌ است‌. تمام‌ ساقه‌ها رشد طولي‌ دارند ولي‌ رشد قطري‌ در همه‌ آنها ديده‌ نمي‌شوند. هر دو نوع‌ رشد نتيجه‌ تقسيم‌ ياخته‌هاي‌ مريستمي‌ و توليد ياخته‌هاي‌ جديد است‌. رشد طولي‌ هميشه‌ مقدم‌ بر رشد قطري‌ است‌ و ساقه‌هايي‌ كه‌ داراي‌ هر دو نوع‌ رشدند، ابتدا رشد طولي‌ را آغاز مي‌كنند. به‌ همين‌ مناسبت‌ رشد طولي‌ را رشد نخستين‌ و رشد قطري‌ را رشد پسين‌ مي‌نامند. رشد پسين‌ از يك‌ سو استحكام‌ ساقه‌ را سبب‌ مي‌شود و از سوي‌ ديگر هر سال‌ ياخته‌هاي‌ جوان‌ و فعال‌ جديدي‌ به‌ وجود مي‌آورد كه‌ انتقال‌ مواد را در گياه‌ برعهده‌ دارند. رشد پسين‌، بين‌ بافتهاي‌ نخستين‌، كه‌ در نقاط‌ مختلف‌ سراسر ساقه‌ و ريشه‌ قرار دارند، نوعي‌ پيوستگي‌ به‌ وجود مي‌آورد و امكان‌ مي‌دهد كه‌ گياه‌ مدت‌ بيشتري‌ زندگي‌ كند.

تفاوت ساختار ساقه در تك لپه‌ايها (Monocot) و دو لپه‌ايها (Dicot):

۱. در تك لپه‌ايها تشخيص پارانشيم پوستي از استوانه مركزي دشوار است.

۲. در دو لپه‌ايها كامبيوم آوندي در خارج آبكش پسين و در داخل چوب پسين توليد مي‌نمايد (براي ديدن تصوير، اينجا را كليك كنيد)

۳. در ساقه دو لپه‌ايها و بازدانگان، پروكامبيوم و در نتيجه دستجات آوندي در يك رديف حلقه‌وار تمركز يافته‌اند. در حاليكه در تك لپه‌ايها جز در موارد معدود، در اكثر نمونه‌ها، دستجات آوندي به شكل V و در سرتاسر بافت پارانشيم پراكنده‌اند.

۴. پارانشيم مغز در تك لپه‌ايها، اكثراً تحليل يافته و توخالی است (نمونه بارز آن را در ساقه گندم (Triticum) مي‌توان مشاهده نمود).

برش عرضی (Cross section):

در تصویر زیر، ساختار ساقه در تک لپه‌ایها (سمت چپ) و دو لپه‌ايها (سمت راست) با هم مقایسه شده است. به پراکنش دستجات آوندي در اشكال (A) و (C) و طرز قرارگيري آوندهاي چوب-آبكش در اشكال (B) و (D) دقت نمائيد:
 

* ساقه دو لپه‌ايها (سمت راست) و تک لپه ایها (سمت چپ)

¤ نمونه بارز ساقه تک لپه‌اي را مي‌توان در ذرت (Zea mays) مشاهده نمود.

¤ برای مشاهده ساقه دو لپه‌ايها ساقه نعناع (Mentha piperita) در نظر گرفته شد. جهت مشاهده برش عرضي ساقه نعناع مي‌توانيد به دو گزينه ذيل مراجعه نمائيد:

- برش تهيه شده توسط دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامي واحد سنندج، نیمسال دوم ۸۷-۸۸
- برش تهيه شده توسط دكتر حسن زالي

برش طولی:

در برش طولي ساقه، آوندهاي چوب (Xylem) و آبكش (Phloem) بصورت تصوير شماتيك ذيل مشاهده مي‌شوند. البته لازم به توضيح است كه:

- اجزاء بافت چوبي:
عناصر تراكئيدي (Tracheary elements) [شامل آوندهاي چوبي ناقص یا "تراكئيد" (Tracheid) و آوندهاي چوبي كامل یا "وسل" (Vessel)] و فيبر (Fibre)

- اجزاء بافت آبكش: 
ياخته آبكش (Sieve tube)، ياخته همراه (Companion cell) و فيبر (Fibre)

در آوندهاي چوبي؛ از نظر تكاملي، در ابتدا تزئينات حلقوي بوجود مي‌آيند و سپس به ترتيب آرايش‌هاي مارپيچي، نردباني، مشبك و منقوط. بدين سبب، آوندهاي حلقوي پيرترين و آوندهاي منقوط جوان‌ترين آوندهاي چوبي به شمار مي‌آيند.

تراكئيد، وسل و آوندهاي آبكش را در برش طولي ذيل مي‌توان به وضوح مشاهده نمود.

 * مشاهده دستجات آوندي در برش طولي ساقه ذرت

* براي مشاهده ساختار ساقه در نمونه‌هاي بيشتر، اينجا را كليك كنيد.